หมดปัญหาการย้ายทะเบียนบ้านที่เคยยุ่งยาก เพราะปัจจุบันนี้มีให้เลือกได้ 3 รูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการย้ายทะเบียนบ้านแบบปกติ การย้ายที่อำเภอปลายทาง และการย้ายผ่านแอปฯ ThaID ซึ่งแต่ละวิธีก็มีขั้นตอนเตรียมตัวที่แตกต่างกันไป เพื่อให้คุณสามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว Krungsri The COACH ได้สรุปทุกเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับการย้ายทะเบียนบ้านมาให้แล้วในบทความนี้ การย้ายทะเบียนบ้าน คือ การแจ้งต่อนายทะเบียนเพื่อปรับปรุงฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรให้ตรงกับที่อยู่อาศัยจริง ไม่ว่าจะเป็นการนำชื่อออกจากทะเบียนบ้านหลังเก่า หรือการเพิ่มชื่อเข้าทะเบียนบ้านหลังใหม่ เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันถิ่นที่อยู่ตามกฎหมาย ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการรับสิทธิประโยชน์จากรัฐ การทำธุรกรรม และการเลือกตั้ง
ก่อนเดินทางไปทำเรื่องย้ายทะเบียนบ้านที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอ มีเงื่อนไขและข้อกำหนดทางกฎหมายบางประการที่เจ้าบ้าน และผู้ย้ายที่อยู่จำเป็นต้องทราบ เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างราบรื่น และหลีกเลี่ยงโทษปรับที่อาจเกิดขึ้น มีรายละเอียดสำคัญดังนี้

• ระยะเวลาที่แจ้ง : ต้องแจ้งย้ายเข้าภายใน 15 วันนับจากวันที่ย้ายเข้าจริง เพื่อรักษาสิทธิประโยชน์และป้องกันการโดนค่าปรับ
• สถานที่สำหรับติดต่อ : หากบ้านใหม่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร ให้ติดต่อทำเรื่องที่สำนักงานเขต แต่หากอยู่ต่างจังหวัด ให้ติดต่อที่ว่าการอำเภอ หรือสำนักงานเทศบาลประจำท้องที่นั้น ๆ

หมายเหตุ : หากเจ้าบ้านเพิกเฉย ไม่ยอมดำเนินการแจ้งย้ายเข้าหรือย้ายออกภายใน 15 วันตามที่กฎหมายกำหนด จะมีโทษปรับตามระยะเวลาที่ล่าช้า ดังนี้

• ล่าช้าไม่เกิน 6 เดือน : ปรับครั้งละ 30 บาท
• ล่าช้าเกิน 6 เดือน แต่ไม่ถึง 1 ปี : ปรับครั้งละ 50 บาท
• ล่าช้าเกิน 1 ปีขึ้นไป : ปรับเพิ่มจากข้อก่อนหน้า แต่สูงสุดไม่เกิน 500 บาท (เศษของเดือนหากเกิน 15 วัน ให้ปัดเศษนับเป็น 1 เดือน

ปัจจุบันการย้ายทะเบียนบ้านสามารถทำได้ 3 รูปแบบ ลองเปรียบเทียบจากตารางนี้ดูว่าแบบไหนเหมาะกับคุณที่สุด
  เมื่อตัดสินใจได้แล้วว่าวิธีไหนตอบโจทย์ที่สุด เพื่อให้การดำเนินการราบรื่น และไม่ต้องเสียเวลาไปหลายรอบ Krungsri The COACH ได้สรุปเอกสาร และขั้นตอนของแต่ละวิธีมาให้แบบละเอียดแล้ว ไปดูกันเลย ขั้นตอนการย้ายทะเบียนบ้านแบบปกติ จะแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนบ้านเดิม และการแจ้งย้ายเข้าทะเบียนบ้านหลังใหม่ โดยแต่ละขั้นตอนจะมีรายละเอียด และเอกสารที่ต้องใช้แตกต่างกันไป ดังนี้
เป็นการแจ้งต่อนายทะเบียนในท้องที่ของบ้านหลังเดิม เพื่อนำชื่อออกจากทะเบียนบ้านนั้น ๆ หลังจากนั้นจะได้รับใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ไว้ใช้เป็นหลักฐานในการทำเรื่องย้ายเข้าทะเบียนบ้านหลังใหม่ต่อไป

เอกสารสำหรับใช้ย้ายออกจากทะเบียนบ้านเก่า

• สำเนาทะเบียนบ้าน (ฉบับเจ้าบ้าน)
• บัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับเจ้าบ้าน)
• บัตรประจำตัวประชาชนของผู้ที่ต้องการย้ายที่อยู่
• หนังสือมอบอำนาจจากเจ้าบ้าน พร้อมสำเนาบัตรประชาชนของเจ้าบ้าน (กรณีที่เจ้าบ้านไม่สามารถมาดำเนินการได้ด้วยตนเอง)
• บัตรประจำตัวประชาชนของผู้ที่ได้รับมอบอำนาจ (กรณีที่เจ้าบ้านไม่สามารถมาดำเนินการได้ด้วยตนเอง)

ขั้นตอนการย้ายออกจากทะเบียนบ้านเก่า

• ยื่นเอกสารและหลักฐานทั้งหมดต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอของทะเบียนบ้านเดิม
• นายทะเบียนจะตรวจสอบความถูกต้องของเอกสาร และประทับคำว่า “ย้าย” ในทะเบียนบ้าน พร้อมระบุรายละเอียดการย้าย
• นายทะเบียนจะมอบใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญให้แก่ผู้แจ้ง เพื่อนำไปใช้ในขั้นตอนการย้ายเข้าต่อไป

หลังจากได้รับเอกสารการย้ายออกจากทะเบียนบ้านเดิมเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการแจ้งย้ายเข้าทะเบียนบ้านหลังใหม่ ซึ่งต้องดำเนินการภายใน 15 วันนับจากวันที่แจ้งย้ายออก เพื่อเพิ่มชื่อเข้าไปในทะเบียนบ้านของบ้านหลังใหม่ให้สมบูรณ์

เอกสารที่ใช้ในการย้ายเข้าทะเบียนบ้าน

• สัญญาซื้อขายบ้าน หรือโฉนดที่ดิน
• เอกสารที่แสดงกรรมสิทธิ์การเป็นเจ้าของบ้าน เช่น สัญญาซื้อขายที่ดิน พร้อมสิ่งปลูกสร้าง (ท.ด.13), โฉนดที่ดิน หรือสัญญาจำนองกับธนาคารในกรณีที่ซื้อบ้านผ่านสินเชื่อ โดยควรเตรียมทั้งเอกสารตัวจริง และสำเนา พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง
• เอกสารประจำตัว ได้แก่
  • บัตรประจำตัวประชาชนตัวจริงของผู้ที่ต้องการย้ายเข้า
  • สำเนาทะเบียนบ้าน (ฉบับเจ้าบ้าน) ของบ้านที่จะย้ายเข้า
  • ใบแจ้งการย้ายที่อยู่ (ท.ร. 6) ที่ได้รับจากการแจ้งย้ายออก
• หนังสือมอบอำนาจ พร้อมบัตรประชาชนของผู้มอบ และผู้รับมอบ (กรณีมอบอำนาจ)

ขั้นตอนการย้ายเข้าทะเบียนบ้านใหม่

• ยื่นเอกสารทั้งหมดที่เตรียมไว้ต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานเขต หรือที่ว่าการอำเภอที่บ้านหลังใหม่ตั้งอยู่
• นายทะเบียนจะทำการตรวจสอบหลักฐานทั้งหมด และดำเนินการเพิ่มชื่อเข้าในทะเบียนบ้าน
• เมื่อนายทะเบียนเพิ่มชื่อในฐานข้อมูล และในเล่มทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้านเรียบร้อยแล้ว จะมอบเอกสารคืนให้ ถือเป็นการเสร็จสิ้นขั้นตอน

การย้ายทะเบียนบ้านปลายทาง คือ รูปแบบการแจ้งย้ายที่อยู่อาศัยที่มีความสะดวกสบายอย่างมาก ผู้ย้ายสามารถทำเรื่องแจ้งย้ายออกจากทะเบียนบ้านเดิม และแจ้งย้ายเข้าทะเบียนบ้านใหม่ ได้พร้อมกันที่สำนักทะเบียนของที่อยู่ปลายทางเลย

เอกสารสำหรับใช้ย้ายทะเบียนบ้านปลายทาง

• ทะเบียนบ้านของบ้านที่จะย้ายเข้า
• บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าบ้านที่จะย้ายเข้า
• บัตรประจำตัวประชาชนของผู้ที่ต้องการย้ายที่อยู่
• หนังสือยินยอมให้แจ้งย้ายเข้าจากเจ้าบ้าน (กรณีเจ้าบ้านไม่สามารถมาด้วยตนเอง)
• หนังสือมอบอำนาจ (หากมีการมอบอำนาจให้ผู้อื่นมาดำเนินการแทน)

ขั้นตอนการย้ายทะเบียนบ้านปลายทาง

• ผู้แจ้งย้ายและเจ้าบ้าน (หรือผู้รับมอบอำนาจ) เดินทางไปยื่นเอกสารที่สำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอของทะเบียนบ้านปลายทาง
• นายทะเบียนจะตรวจสอบเอกสาร และดำเนินการแจ้งย้ายออกจากทะเบียนบ้านเดิมผ่านระบบออนไลน์
• จากนั้นนายทะเบียนจะทำการเพิ่มชื่อผู้ย้ายเข้าในทะเบียนบ้านใหม่ทันที
• ชำระค่าธรรมเนียม 20 บาท และรับทะเบียนบ้านที่ปรับปรุงข้อมูลแล้วคืน

การย้ายทะเบียนบ้านออนไลน์ผ่านแอปฯ ThaID ช่วยให้การเปลี่ยนที่อยู่เป็นเรื่องง่ายเพียงปลายนิ้ว แต่ก่อนจะกดส่งคำขอ มีเงื่อนไขสำคัญที่ต้องเช็กให้ดีก่อน รวมถึงขั้นตอนการลงทะเบียนและวิธีย้ายที่ต้องทำความเข้าใจ ดังนี้

• ต้องอายุ 15 ปีขึ้นไป : ผู้ขอย้ายต้องมีอายุครบ 15 ปีบริบูรณ์และมีบัตรประชาชนเพื่อลงทะเบียนแอปฯ ThaID เท่านั้น (เด็กเล็กต้องให้ผู้ปกครองพาไปทำเรื่องที่เขต/อำเภอ)
• เจ้าบ้านต้องมีแอปฯ ThaID : การย้ายเข้าจะสมบูรณ์ได้ “เจ้าบ้าน” ของบ้านหลังใหม่จะต้องใช้งานแอปฯ ThaID เพื่อกดยืนยันรับคนเข้าบ้านด้วย
• บ้านใหม่แกะกล่อง ย้ายออนไลน์ไม่ได้ : หากเป็นบ้านหรือคอนโดมือหนึ่งที่เพิ่งซื้อใหม่ และยังไม่มีใครมีชื่อเป็น “เจ้าบ้าน” ในเล่ม คุณจะไม่สามารถย้ายออนไลน์ได้ ต้องนำโฉนดไปติดต่อเขต/อำเภอเพื่อตั้งตนเป็นเจ้าบ้านคนแรกก่อน

ขั้นตอนการลงทะเบียนแอปฯ ThaID
   

• ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน ThaID (รองรับทั้ง iOS และ Android)
• เปิดแอปฯ เลือกลงทะเบียนด้วยตัวเอง กดยอมรับเงื่อนไข แล้วกดถัดไป
• ถ่ายรูปหน้า และหลังบัตรประชาชนเพื่อให้ระบบดึงข้อมูล
• ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล หากเรียบร้อยให้กดถัดไป
• สแกนใบหน้าเพื่อยืนยันตัวตนตามคำแนะนำบนหน้าจอ
• ตั้งรหัสผ่าน (Passcode) 8 หลัก (ห้ามตั้งเลขเรียงหรือเลขซ้ำกันเกิน 4 ตัว) เป็นอันเสร็จสิ้น

ขั้นตอนการย้ายทะเบียนบ้านออนไลน์ (ฝั่งผู้ขอย้าย)
   

• เปิดแอปฯ ThaID เลือกเมนู “BORA Web Portal”
• ระบบจะพาไปหน้าเว็บกรมการปกครอง ให้กด “Login ด้วย ThaID” และใส่รหัสผ่าน 8 หลัก
• เลือกเมนู “ระบบการแจ้งย้ายที่อยู่ด้วยตนเอง”
• กรอกเลขบัตรประชาชน 13 หลักของ “เจ้าบ้าน” ที่เราต้องการย้ายเข้า
• ตรวจสอบข้อมูลแล้วกด “ส่งคำร้องขอเจ้าบ้าน”
• ขั้นตอนการย้ายทะเบียนบ้านออนไลน์ (ฝั่งเจ้าบ้าน)
• เจ้าบ้านจะได้รับแจ้งเตือนผ่านแอปฯ ThaID ว่ามีผู้ส่งคำขอแจ้งย้ายเข้า
• ตรวจสอบชื่อ-นามสกุลของผู้ขอย้ายให้ถูกต้อง
• หากถูกต้อง ให้กดปุ่ม “ยืนยันและยินยอม”

ขั้นตอนการอนุมัติ (ฝั่งนายทะเบียน)
   

• คำขอจะถูกส่งไปที่สำนักทะเบียนปลายทาง
• เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบและกดอนุมัติ (ใช้เวลาประมาณ 3-5 วันทำการ)
• เมื่ออนุมัติสำเร็จ ผู้ย้ายจะได้รับแจ้งเตือน และชื่อจะเข้าไปอยู่ในทะเบียนบ้านดิจิทัลบนแอปฯ ทันที

หมายเหตุ : ทะเบียนบ้านดิจิทัลบนแอปฯ สามารถใช้ยืนยันตัวตนแทนสำเนาทะเบียนบ้านได้ตามกฎหมาย หากต้องการอัปเดตเล่มจริงสีน้ำเงิน สามารถนำเล่มไปปรับปรุงข้อมูลที่สำนักทะเบียนหรือจุดบริการในภายหลังได้ นอกเหนือจากขั้นตอนการย้ายทะเบียนบ้านที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ยังมีคำถามย่อย ๆ อีกหลายประเด็นที่หลายคนสงสัย Krungsri The COACH ได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยมาตอบให้แบบชัด ๆ แล้ว
 

อ้างอิง
 

• sansiri.com
• apthai.com
• https://www.pruksa.com