สำหรับคนทำงานบริษัทเอกชน “ประกันสังคมมาตรา 33” เป็นหนึ่งในสิทธิพื้นฐานที่ช่วยดูแลเราในหลายช่วงของชีวิต โดยทุกเดือนจะมีเงินส่วนหนึ่งถูกหักจากเงินเดือนไปเป็นเงินสมทบ

แต่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่า เงินที่จ่ายไปให้ความคุ้มครองอะไร และเรามีสิทธิอะไรที่ใช้ได้บ้าง

Krungsri The COACH จะพาไปทำความรู้จักกับประกันสังคม ม.33 แบบละเอียด ตั้งแต่คุณสมบัติผู้ประกันตน เงินสมทบ สิทธิประโยชน์ ไปจนถึงข้อควรรู้เรื่องการลดหย่อนภาษี เพื่อให้คุณใช้สิทธิ ม.33 ประกันสังคมได้อย่างเต็มที่
ประกันสังคมมาตรา 33 คือ ระบบสวัสดิการ และหลักประกันภาคบังคับสำหรับลูกจ้างที่ทำงานในบริษัทเอกชนหรือสถานประกอบการที่มีพนักงานตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป โดยมีเงื่อนไขว่าผู้ประกันตนตามมาตรา 33 ต้องมีอายุระหว่าง 15-60 ปีบริบูรณ์ในวันที่เริ่มเข้าทำงาน ซึ่งนายจ้างจะเป็นผู้ดำเนินการขึ้นทะเบียนให้โดยอัตโนมัติ เพื่อให้พนักงานได้รับความคุ้มครองในการใช้ชีวิต และการทำงานอย่างครอบคลุม
สำหรับ ผู้ประกันตนมาตรา 33 จะถูกหักเงินสมทบ 5% ของฐานค่าจ้าง โดยตั้งแต่ปี 2569 กำหนดฐานค่าจ้างขั้นต่ำที่ 1,650 บาท และสูงสุดไม่เกิน 17,500 บาทต่อเดือน

ดังนั้น เงินสมทบที่จ่ายจะอยู่ที่ประมาณ 83–875 บาทต่อเดือน ขึ้นอยู่กับฐานค่าจ้างของแต่ละคน

ส่วนผู้ประกันตนมาตราอื่นจะมีอัตราการจ่ายแตกต่างกัน

มาตรา 39 จ่ายเงินสมทบเองเดือนละ 432 บาท

มาตรา 40 สำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ สามารถเลือกจ่ายได้ 3 ทางเลือก คือ 70, 100 หรือ 300 บาทต่อเดือน หลายคนอาจสงสัยว่า เงินประกันสังคมที่ถูกหักจากเงินเดือนทุกเดือนถูกนำไปใช้ทำอะไร ?

เงินสมทบ ม.33 มาจาก 3 ฝ่าย ได้แก่ ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาล โดยเงินจะถูกรวมไว้ในกองทุนประกันสังคม เพื่อนำไปดูแลผู้ประกันตนตามสิทธิและเงื่อนไขที่กำหนด เช่น กรณีเจ็บป่วย ว่างงาน หรือประสบอุบัติเหตุ

ระบบนี้ใช้หลัก “ร่วมจ่าย ร่วมเฉลี่ยความเสี่ยง” เงินที่เราจ่ายจึงไม่ได้ถูกเก็บไว้เป็นเงินออมส่วนตัวทั้งหมด แต่เป็นเงินกองกลางที่ช่วยดูแลผู้ประกันตนเมื่อเกิดเหตุจำเป็น

แล้วเงินที่เราส่งไปทุกเดือน เปลี่ยนกลับมาเป็นสิทธิอะไรให้เราบ้าง ? มาดูสิทธิประโยชน์ของผู้ประกันตนมาตรา 33 กันต่อ
สิทธิประกันสังคมมาตรา 33 ครอบคลุมการดูแลชีวิตของคนทำงานถึง 7 กรณีด้วยกัน ยิ่งในปัจจุบันที่มีการปรับฐานเพดานเงินเดือนสูงสุดใหม่ (เป็น 17,500 บาท) ยิ่งทำให้ฐานการคำนวณเงินชดเชยต่าง ๆ สูงขึ้นตามไปด้วย โดยแต่ละกรณีมีเงื่อนไข และรูปแบบการช่วยเหลือ ดังนี้
หากจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่ต่ำกว่า 6 เดือน ภายในระยะเวลา 15 เดือนก่อนว่างงาน จะได้รับเงินชดเชย โดยต้องขึ้นทะเบียนว่างงาน และรายงานตัวตามกำหนด ซึ่งแบ่งเป็น 2 กรณีหลัก คือ

• ลาออกเอง หรือสิ้นสุดสัญญาจ้าง : รับเงินทดแทน 30% ของค่าจ้างเฉลี่ย เป็นเวลาไม่เกิน 90 วันต่อปี
• ถูกเลิกจ้าง : รับเงินทดแทน 60% ของค่าจ้างเฉลี่ย เป็นเวลาไม่เกิน 180 วันต่อปี (ปรับเกณฑ์ใหม่จากเดิม 50% ช่วยให้คนทำงานอุ่นใจขึ้นเมื่อถูกเลิกจ้างกะทันหัน)

 
เมื่อจ่ายเงินสมทบครบ 3 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนเจ็บป่วย จะสามารถใช้สิทธิได้หลากหลายรูปแบบครอบคลุมทั้งการรักษา และฟื้นฟูร่างกาย ดังนี้

• สิทธิรักษาพยาบาล : รักษาฟรีที่โรงพยาบาลตามสิทธิ ทั้งแบบผู้ป่วยนอก (OPD) และผู้ป่วยใน (IPD) รวมถึงกรณีฉุกเฉินที่สามารถเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดได้ตามเงื่อนไข
• สิทธิทำทันตกรรม : คุ้มครองการขูดหินปูน อุดฟัน ถอนฟัน และผ่าฟันคุด ในวงเงิน 900 บาทต่อปี
• สิทธิตรวจสุขภาพ : ตรวจสุขภาพประจำปีฟรี เพื่อคัดกรองความเสี่ยงโรคต่าง ๆ
• เงินทดแทนการขาดรายได้ : รับเงินทดแทน 50% ของค่าจ้าง โดยประกันสังคมจะเริ่มจ่ายให้ตั้งแต่วันที่ 31 ของการลาป่วยในรอบปีเป็นต้นไป (เนื่องจาก 30 วันแรกตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน นายจ้างจะต้องจ่ายค่าจ้างให้เต็มจำนวน 100% อยู่แล้ว)

สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบมาแล้วไม่ต่ำกว่า 5 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนคลอด จะได้รับสิทธิช่วยเหลือค่าใช้จ่ายแบบจัดเต็ม ดังนี้

• ค่าคลอดบุตรเหมาจ่าย : รับเงินก้อน 15,000 บาทต่อครั้ง โดยไม่จำกัดจำนวนครั้ง
• ค่าฝากครรภ์ : เบิกค่าตรวจ และฝากครรภ์ได้สูงสุด 1,500 บาท
• เงินสงเคราะห์การหยุดงาน (เฉพาะผู้ประกันตนหญิง) : รับเงินทดแทน 50% ของค่าจ้างเฉลี่ย เป็นเวลา 90 วัน (ใช้สิทธิได้สูงสุด 2 ครั้ง)

 
หากส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน ภายใน 36 เดือน จะได้รับตัวช่วยแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูเด็กเล็ก ดังนี้

• รับเงินสงเคราะห์บุตรแบบเหมาจ่ายเดือนละ 1,000 บาท ต่อบุตร 1 คน
• บุตรต้องเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย และมีอายุตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 6 ปีบริบูรณ์
• สามารถขอรับสิทธิได้สูงสุดคราวละไม่เกิน 3 คน

เมื่อจ่ายเงินสมทบครบ 3 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนเกิดเหตุ หากเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้ทุพพลภาพ จะได้รับความคุ้มครอง ดังนี้

• ทุพพลภาพรุนแรง : รับเงินทดแทนการขาดรายได้ 50% ของค่าจ้างเฉลี่ยตลอดชีวิต
• ทุพพลภาพไม่รุนแรง : รับเงินทดแทนการขาดรายได้ 30% ของค่าจ้าง เป็นเวลาไม่เกิน 180 เดือน
• ค่ารักษา และฟื้นฟู : ได้รับสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาล และค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟูสมรรถภาพตามเงื่อนไขที่กำหนด

 
เป็นสิทธิที่จะได้รับเมื่ออายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ และความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง โดยแบ่งเป็น 2 รูปแบบตามระยะเวลาการส่งเงินสมทบ ดังนี้

• เงินบำเหน็จ (รับเงินก้อน) : สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 180 เดือน (15 ปี)
• เงินบำนาญ (รับรายเดือนตลอดชีวิต) : สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 180 เดือนขึ้นไป โดยจะได้รับบำนาญเริ่มต้นที่ 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และจะเพิ่มขึ้นอีก 1.5% ในทุก ๆ 1 ปีที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน

หากจ่ายเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 1 เดือน ภายใน 6 เดือนก่อนเสียชีวิต จะมีเงินช่วยเหลือจัดการศพ และเงินสงเคราะห์ทายาท ดังนี้

• ค่าทำศพ : ผู้จัดการศพจะได้รับเงินช่วยเหลือ 50,000 บาท
• เงินสงเคราะห์ (ส่งเงินสมทบ 36 - 119 เดือน) : ทายาทหรือบุคคลที่ระบุไว้จะได้รับเงินสงเคราะห์เท่ากับค่าจ้างเฉลี่ย 2 เดือน
• เงินสงเคราะห์ (ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 120 เดือนขึ้นไป) : ทายาทหรือบุคคลที่ระบุไว้จะได้รับเงินสงเคราะห์เท่ากับค่าจ้างเฉลี่ย 6 เดือน

อ่านมาถึงตรงนี้ น่าจะเห็นภาพแล้วว่าสิทธิประโยชน์ของมาตรา 33 นั้นดูแลชีวิตมนุษย์เงินเดือนแบบครบวงจรจริง ๆ แต่สำหรับใครที่อาจมีแพลนเปลี่ยนสายงาน ลาออก หรืออยากผันตัวไปทำอาชีพอิสระ ก็อาจจะเริ่มสงสัยว่า ประกันสังคมมีทางเลือกอื่นรองรับหรือไม่ ? แล้วสิทธิประโยชน์จะต่างจากเดิมแค่ไหน ?

เพื่อให้เข้าใจภาพรวมได้ง่ายขึ้น ลองมาเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างมาตรา 33, 39 และ 40 กัน จากตารางเปรียบเทียบจะเห็นได้ว่า แต่ละมาตราถูกออกแบบมาเพื่อรองรับรูปแบบการทำงานที่ต่างกัน แต่สำหรับมนุษย์เงินเดือน ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าประกันสังคมมาตรา 33 คือสวัสดิการที่ให้ความคุ้มครองพื้นฐานได้ครอบคลุมที่สุด ท้ายที่สุดแล้ว ในเมื่อเราเป็นผู้ประกันตนที่ต้องจ่ายเงินสมทบส่วนนี้ทุกเดือน การทำความเข้าใจเงื่อนไขต่าง ๆ อย่างละเอียด จะช่วยให้เราดึงสิทธิประโยชน์มาใช้ได้อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็นตอนเจ็บป่วย ว่างงาน หรือแม้แต่วันที่เกษียณอายุ Krungsri The COACH ขอฝาก 3 เช็กลิสต์สำคัญไว้ให้ทบทวนกันสั้น ๆ ดังนี้

• เช็กสิทธิของตัวเองผ่านเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันของสำนักงานประกันสังคมอยู่เสมอ เพื่อไม่ให้พลาดสิทธิที่ควรได้รับ
• ใช้สิทธิประโยชน์ให้ครบทั้ง 7 กรณีตามเงื่อนไขที่มี ทั้งการรักษาพยาบาล ทันตกรรม และสิทธิลดหย่อนภาษี
• วางแผนการเงินเพิ่มเติมนอกเหนือจากประกันสังคม เพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาวให้ครอบคลุมมากขึ้น

ประกันสังคมมาตรา 33 เป็นสิทธิพื้นฐานที่คุณจ่ายไปทุกเดือนอยู่แล้ว การรู้จักใช้สิทธิ์เหล่านี้ให้ครบถ้วน และถูกจังหวะ จะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดได้มากกว่าที่คิด

อ้างอิง

• https://www.hfocus.org
• https://www.humansoft.co.th