....  .เรือนท้องถิ่นของชาวเหนือแต่โบราณมา มีประดับประตูห้องนอนของเจ้าของเรือนเรียกว่า หำยนต์
       หำยนต์มักทำด้วยแผ่นไม้แกะสลักลวดลายด้วยฝีมือช่างอันประณีตสวยงาม ลวดลายที่ทำกันทั่วไปคือลายดอกไม้ ลายเครือเถา ลายก้านขด ลายเมฆ และลายประแจจีน
       หำยนต์ นอกจากเป็นงานศิลปะพื้นบ้านที่ช่างทำอวดฝีมือกัน บ่งบอกฐานะของผู้เป็นเจ้าของบ้านแล้ว ยังมีความสำคัญด้านคติความเชื่อของชาวล้านนา โดยเจ้าของบ้านจะทำหำยนต์พร้อมกับการสร้างเรือน แล้วให้ผู้มีวิชามาทำพิธีให้ก่อนจะนำขึ้นติดตั้งก็ต้องทำพิธีอัญเชิญเทวดาอารักษ์มารักษาบ้านเรือนอีกครั้ง
       หำยนต์ของเรือนล้านนาจึงเป็นเสมือนเครื่องรางคุ้มครองป้องกันภัยและเป็นสิริมงคลแก่ผู้อยู่อาศัยในครัวเรือน หากมีความจำเป็นต้องโยกย้ายไปอยู่ที่อื่น มักจะทำลายหำยนต์ มีความหมายว่าเป็นเจ้าของเรือนนั้นสิ้นสุดลง